นิ้วล็อกเกิดจากอะไร? สาเหตุ อาการ และวิธีแก้ด้วยแพทย์แผนจีน

อินโฟกราฟิกนิ้วล็อกเกิดจากอะไร Trigger Finger โดยแพทย์จีนวริศรา หิมะ IMI Clinic
นิ้วล็อกเกิดจากอะไร? สาเหตุ อาการ และวิธีแก้ด้วยแพทย์แผนจีน
Page 4
สารบัญ

ปวดบริเวณโคนนิ้ว ขยับนิ้วแล้วรู้สึกฝืด สะดุด หรือนิ้วติดค้างจนเหยียดออกได้ยาก อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ นิ้วล็อก ซึ่งทำให้หลายคนสงสัยว่า นิ้วล็อกเกิดจากอะไร เกี่ยวข้องกับการใช้งานมือมากเกินไปหรือมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย บทความนี้ IMI Clinic จะพาไปทำความเข้าใจว่า นิ้วล็อกเกิดจากสาเหตุอะไร รวมถึงลักษณะอาการในแต่ละระดับความรุนแรง และทำความรู้จักแนวทางดูแลตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน

นิ้วล็อก คืออะไร?

ภาวะนิ้วล็อก หรือ โรคปลอกหุ้มเอ็นนิ้วมืออักเสบ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Trigger Finger (Stenosing Tenosynovitis) เป็นภาวะที่เส้นเอ็นงอนิ้วเคลื่อนผ่านปลอกหุ้มเส้นเอ็นได้ไม่สะดวก เนื่องจากบริเวณปลอกหุ้มเส้นเอ็นเกิดการระคายเคือง บวม หรือหนาตัว ทำให้เส้นเอ็นเคลื่อนผ่านได้ยากและเกิดการติดขัด จนมีอาการปวดบริเวณโคนนิ้ว นิ้วฝืดหรือสะดุดขณะงอและเหยียด และในรายที่มีอาการมาก นิ้วอาจติดค้างในท่างอจนต้องใช้มืออีกข้างช่วยเหยียดออก

นิ้วล็อก เกิดจากอะไร?

หลายคนอาจสงสัยว่า นิ้วล็อกเกิดจากอะไร แม้ภาวะนี้จะเกี่ยวข้องกับการติดขัดของเส้นเอ็นงอนิ้ว แต่ในผู้ป่วยหลายรายอาจไม่สามารถระบุสาเหตุที่แน่ชัดได้ อย่างไรก็ตาม มีปัจจัยบางอย่างที่อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิด นิ้วล็อก เช่น การใช้มือในลักษณะกำ จับ หรือออกแรงซ้ำๆ รวมถึงอายุ เพศ และโรคประจำตัวบางชนิด ดังนี้

อินโฟกราฟิกอธิบายนิ้วล็อกเกิดจากอะไร ปลอกหุ้มเอ็นอักเสบ และเส้นเอ็นหนาตัว

การใช้งานมือซ้ำๆ เป็นเวลานาน

การทำงานหรือกิจกรรมที่ต้องใช้มือกำ จับ บีบ หรือออกแรงมือซ้ำๆ เป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิด นิ้วล็อกโดยพบได้ในผู้ที่ต้องใช้งานมือในลักษณะดังกล่าวเป็นประจำ เช่น แม่บ้าน ช่างไม้ คนทำสวน หรือผู้ที่ต้องใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ต้องออกแรงกำหรือจับบ่อยๆ

อายุและเพศ

อายุและเพศเป็นอีกปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิด นิ้วล็อก และมีแนวโน้มพบได้บ่อยขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น โดยเฉพาะในผู้หญิงที่มีอายุมากกว่า 50 ปี อย่างไรก็ตาม นิ้วล็อกสามารถเกิดขึ้นได้ในคนทุกช่วงวัย โดยอาจมีปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วมด้วย

โรคประจำตัวบางชนิด

โรคประจำตัวบางชนิดอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิด นิ้วล็อก เช่น โรคเบาหวาน โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ และภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำ

ลักษณะของอาการนิ้วล็อก

อาการนิ้วล็อก มีระดับความรุนแรงแตกต่างกัน ตั้งแต่อาการปวดบริเวณโคนนิ้ว ไปจนถึงนิ้วสะดุดหรือติดค้างจนไม่สามารถเหยียดได้ตามปกติ โดยลักษณะอาการที่อาจพบได้ เช่น

อินโฟกราฟิกอาการนิ้วล็อกแต่ละระยะ ปวดโคนนิ้ว นิ้วสะดุด และนิ้วล็อกต้องใช้มือช่วยเหยียด
  • ปวดหรือกดเจ็บบริเวณโคนนิ้วด้านฝ่ามือ
  • นิ้วฝืดหรือตึง โดยเฉพาะหลังตื่นนอน
  • ปวดขณะงอหรือเหยียดนิ้ว
  • นิ้วสะดุด ดีด หรือมีเสียงคลิกขณะเคลื่อนไหว
  • นิ้วติดค้างในท่างอ หรืออาจต้องใช้มืออีกข้างช่วยเหยียด

อาการนิ้วล็อกอาจมีความรุนแรงแตกต่างกันในแต่ละคน โดยหากแบ่งตามระดับความรุนแรงของอาการ สามารถแบ่งออกเป็น 4 ระดับ ดังนี้

ระยะที่ 1 ปวดบริเวณโคนนิ้ว

ในระยะเริ่มต้นมักมีอาการปวดหรือกดเจ็บบริเวณโคนนิ้วด้านฝ่ามือ อาจเจ็บมากขึ้นขณะงอหรือเหยียดนิ้ว แต่ยังไม่มีอาการสะดุดหรือล็อกอย่างชัดเจน

ระยะที่ 2 นิ้วเริ่มสะดุด

เริ่มมีอาการสะดุดหรือติดขัดขณะงอและเหยียดนิ้ว อาจรู้สึกเหมือนนิ้วดีดหรือมีเสียงคลิกขณะเคลื่อนไหว แต่ยังสามารถงอและเหยียดนิ้วกลับได้ด้วยตัวเอง

ระยะที่ 3 นิ้วล็อก ต้องใช้มือช่วยเหยียด

ระยะนี้อาการนิ้วล็อกจะชัดเจนมากขึ้น นิ้วอาจติดค้างขณะงอหรือเหยียดจนไม่สามารถขยับกลับได้ด้วยตัวเอง ต้องใช้มืออีกข้างช่วยเหยียดออก และอาจมีอาการปวดร่วมด้วย

ระยะที่ 4 นิ้วติดค้าง เหยียดได้ไม่สุด

เป็นระยะที่มีข้อจำกัดในการเคลื่อนไหวมากขึ้น นิ้วอาจติดอยู่ในท่างอและไม่สามารถเหยียดให้ตรงได้ตามปกติ หรืออาจเกิดภาวะข้อติดยึดร่วมด้วย ทำให้การเคลื่อนไหวและใช้งานนิ้วลำบากมากขึ้น

วิธีการรักษาอาการนิ้วล็อกในแพทย์แผนจีน

ในมุมมองของการแพทย์แผนจีน นิ้วล็อกจัดอยู่ในกลุ่มอาการบาดเจ็บของเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ หรือ “ซางจิน” (伤筋) โดยมองว่าการใช้งานมือซ้ำๆ หรือมากเกินไป ส่งผลให้เส้นเอ็นบริเวณมือเกิดการบาดเจ็บและทำให้การไหลเวียนของชี่และเลือดติดขัด นอกจากนี้ ในบางรายอาจสัมพันธ์กับปัจจัยจากลม ความเย็น หรือความชื้นที่กระทบเส้นลมปราณ ทำให้ชี่และเลือดไหลเวียนไม่สะดวก จึงเกิดอาการปวด ตึง ฝืด และขยับนิ้วได้ไม่คล่อง

การรักษาตามศาสตร์การแพทย์แผนจีนจึงมุ่งเน้นการส่งเสริมการไหลเวียนของชี่และเลือด คลายเส้นเอ็น บรรเทาอาการปวด และปรับสมดุลของร่างกายตามการวินิจฉัย โดยแพทย์จีนจะประเมินลักษณะอาการและภาวะร่างกายของแต่ละบุคคล ก่อนเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสม

การฝังเข็ม

การฝังเข็มเป็นหนึ่งในแนวทางที่แพทย์จีนอาจนำมาใช้ในการดูแลอาการนิ้วล็อก โดยแพทย์จีนอาจเลือกฝังเข็มบริเวณที่มีอาการร่วมกับจุดฝังเข็มตามเส้นลมปราณที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยส่งเสริมการไหลเวียนของชี่และเลือด คลายความตึงบริเวณมือและนิ้ว และบรรเทาอาการปวด

การนวดทุยหนา

การนวดทุยหนาเป็นอีกหนึ่งวิธีที่อาจนำมาใช้ร่วมในการดูแล โดยช่วยคลายความตึงของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น ส่งเสริมการไหลเวียนของชี่และเลือด และช่วยให้การเคลื่อนไหวของนิ้วคล่องตัวขึ้น

การประคบและการอบสมุนไพรจีน

การประคบหรือแช่มือด้วยสมุนไพรจีน อาจพิจารณาใช้ในผู้ที่มีลักษณะอาการเกี่ยวข้องกับความเย็นและความชื้น เพื่อช่วยอบอุ่นเส้นลมปราณ กระจายความเย็น และบรรเทาอาการปวดตึง

การรับประทานยาสมุนไพรจีน

แพทย์จีนอาจพิจารณาใช้ยาสมุนไพรจีนร่วมกับการรักษา โดยเลือกตำรับยาตามผลการวินิจฉัยและกลุ่มอาการของแต่ละบุคคล เช่น กลุ่มอาการที่เกี่ยวข้องกับชี่และเลือดไหลเวียนติดขัด ความเย็นและความชื้น หรือภาวะพร่องภายใน สำหรับผู้ที่มีอาการเรื้อรัง แพทย์จะประเมินความไม่สมดุลของร่างกายร่วมด้วย เพื่อเลือกตำรับยาที่เหมาะสมตามหลักการแพทย์แผนจีน

วิธีป้องกันและดูแลอาการนิ้วล็อกเบื้องต้น

เมื่อทราบแล้วว่า นิ้วล็อกเกิดจากอะไร การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันอาจช่วยลดปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดอาการ รวมถึงช่วยบรรเทาอาการเบื้องต้นเมื่อเริ่มมีอาการปวด ฝืด หรือสะดุด แม้จะไม่สามารถป้องกันการเกิดนิ้วล็อกได้ทั้งหมด แต่สามารถปฏิบัติตามแนวทางดังต่อไปนี้

อินโฟกราฟิกวิธีป้องกันและดูแลอาการนิ้วล็อกเบื้องต้น พักมือ ประคบ และยืดเหยียดนิ้ว
  • หลีกเลี่ยงการหิ้วของหนักด้วยนิ้วมือ โดยเฉพาะการเกี่ยวหูถุงเป็นเวลานาน หากจำเป็นควรใช้มือหรือแขนช่วยประคอง หรือใช้อุปกรณ์ช่วยเคลื่อนย้าย
  • ลดกิจกรรมที่ต้องกำ บีบ หรือบิดมือซ้ำๆ เช่น การบิดผ้าด้วยมือ การใช้กรรไกรตัดกิ่งไม้ หรือกิจกรรมอื่นที่ต้องออกแรงมืออย่างต่อเนื่อง
  • เลือกอุปกรณ์ให้จับได้ถนัดมือ ผู้ที่ต้องใช้ไขควง ค้อน กรรไกร อุปกรณ์ทำสวน หรือเครื่องมืออื่นๆ เป็นประจำ ควรเลือกด้ามจับที่มีขนาดเหมาะสมและจับได้ถนัด
  • พักมือเป็นระยะ หากต้องทำงานที่ต้องกำ จับ หรือใช้แรงมือซ้ำๆ เป็นเวลานาน ควรพักหรือสลับกิจกรรมเป็นระยะ
  • ลดกิจกรรมที่กระตุ้นอาการเมื่อเริ่มมีสัญญาณผิดปกติ หากเริ่มปวดบริเวณโคนนิ้ว นิ้วฝืด ควรลดการใช้งานที่ทำให้อาการมากขึ้น และไม่ฝืนขยับนิ้วที่ติดล็อก
  • ขยับนิ้วเบาๆ เมื่อมีอาการฝืด อาจแช่มือในน้ำอุ่นร่วมกับการงอและเหยียดนิ้วเบาๆ เพื่อช่วยให้ขยับนิ้วได้สะดวกขึ้น แต่ไม่ควรฝืนดัดหรือเหยียดนิ้วหากมีอาการปวดหรือติดล็อกมาก

หากต้องการรักษาอาการนิ้วล็อก ทำไมต้องมาที่คลินิก IMI Clinic!

หากมี อาการนิ้วล็อก ไม่ว่าจะเป็นปวดบริเวณโคนนิ้ว นิ้วฝืด สะดุด หรือติดค้าง สามารถเข้ามาปรึกษาและรับบริการที่ IMI Clinic เพื่อให้แพทย์จีนตรวจประเมินลักษณะอาการและภาวะร่างกายของแต่ละบุคคล ก่อนวางแผนการดูแลและเลือกแนวทางที่เหมาะสมตามผลการวินิจฉัย

สามารถเข้ารับการตรวจประเมินกับแพทย์จีนที่ IMI Clinic เพื่อประเมินลักษณะอาการและภาวะร่างกายของแต่ละบุคคล ก่อนวางแผนการดูแลที่เหมาะสม สามารถเข้ามาปรึกษาและรับบริการ จากเรา โดยแพทย์จีนจะเลือกแนวทางการดูแลตามผลการวินิจฉัยและลักษณะอาการของแต่ละบุคคล

สรุป

นิ้วล็อก เป็นภาวะที่เส้นเอ็นงอนิ้วเคลื่อนผ่านปลอกหุ้มเส้นเอ็นได้ไม่สะดวก ทำให้เกิดอาการปวด ฝืด สะดุด หรือนิ้วติดค้าง แม้ในบางรายอาจไม่สามารถระบุได้ชัดเจนว่า นิ้วล็อกเกิดจากอะไร แต่การใช้งานมือในลักษณะกำหรือจับซ้ำๆ รวมถึงอายุ เพศ และโรคประจำตัวบางชนิด อาจเพิ่มความเสี่ยงได้ หากเริ่มมีอาการควรลดกิจกรรมที่กระตุ้นอาการและเข้ารับการตรวจประเมินเพื่อหา วิธีแก้นิ้วล็อก ที่เหมาะสม IMI Clinic คลินิกการแพทย์แผนจีน พร้อมให้คำปรึกษาและวางแผนการดูแลตามลักษณะอาการและภาวะร่างกายของแต่ละบุคคล โดยแพทย์จีนอาจพิจารณาการฝังเข็ม การนวดทุยหนา หรือการใช้สมุนไพรจีนตามผลการวินิจฉัย

คำถามที่พบบ่อย

เป็นนิ้วล็อก ประคบร้อนหรือเย็นดีกว่ากัน?

หากมีอาการฝืดหรือตึง โดยเฉพาะในช่วงเช้า การประคบหรือแช่มือในน้ำอุ่นอาจช่วยให้ขยับนิ้วได้สะดวกขึ้น ส่วนการประคบเย็นอาจใช้เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวดหรือบวมหลังใช้งานมือ

ฝังเข็มรักษานิ้วล็อกเจ็บไหม?

เข็มฝังเข็มมีขนาดเล็ก ขณะฝังเข็มอาจรู้สึกเจ็บเล็กน้อย ตึง หน่วง หรือหนักบริเวณจุดฝังเข็ม ซึ่งความรู้สึกอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

นิ้วล็อกปล่อยทิ้งไว้จะดีขึ้นเองได้หรือไม่?

อาการนิ้วล็อกบางรายอาจดีขึ้นได้เมื่อพักหรือลดกิจกรรมที่กระตุ้นอาการ แต่หากมีอาการต่อเนื่อง นิ้วสะดุดหรือติดล็อกมากขึ้น ควรพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม เพราะหากปล่อยไว้นานอาจทำให้การเคลื่อนไหวของนิ้วจำกัดมากขึ้น

อาชีพใดบ้างที่เสี่ยงต่อการเกิดนิ้วล็อก?

ผู้ที่ทำงานหรือกิจกรรมที่ต้องกำ จับ บีบ หรือใช้แรงมือซ้ำๆ เป็นเวลานานอาจมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น เช่น ช่างที่ใช้เครื่องมือเป็นประจำ คนทำสวน หรือผู้ที่ทำงานที่ต้องจับอุปกรณ์และออกแรงมือซ้ำๆ

นอกจากการฝังเข็ม แพทย์จีนมีวิธีรักษาอื่นอีกไหม?

แพทย์จีนอาจพิจารณาวิธีการดูแลอื่นร่วมด้วย เช่น การนวดทุยหนา การใช้สมุนไพรจีนภายนอก หรือการรับประทานยาสมุนไพรจีน โดยเลือกวิธีให้เหมาะสมกับลักษณะอาการและผลการวินิจฉัยของแต่ละบุคคล

เรียบเรียงโดย

แพทย์จีนวริศรา หิมะ (หมอนีนี่)

แพทย์จีนประจำ IMI Clinic

วริศรา

แพทย์ผู้เขียนบทความ

วริศรา หิมะ
แพทย์แผนจีน

รีวิวจากผู้เข้ารับบริการของแพทย์ท่านนี้

Contact Us
สาขาหลักสี่
สาขา เพชรเกษม
สาขา ภูเก็ต
ทีมแพทย์ IMI Clinic ติดต่อนัดหมาย LINE @imiwellness