ปวดข้อศอกเรื้อรัง? Tennis Elbow วิธีรักษา ฟื้นฟูแขนให้กลับมาแข็งแรง

อินโฟกราฟิก Tennis Elbow คืออะไร โดยแพทย์จีนวริศรา หิมะ IMI Clinic
ปวดข้อศอกเรื้อรัง? Tennis Elbow วิธีรักษา ฟื้นฟูแขนให้กลับมาแข็งแรง
Page 4
สารบัญ

ยกแก้วน้ำแล้ว เจ็บข้อศอกจี๊ด บิดลูกบิดประตูแล้ว ปวดข้อศอก หรือจับของได้ไม่แน่นเหมือนเดิม อาการเหล่านี้อาจไม่ได้เป็นเพียงความเมื่อยล้าจากการใช้งาน แต่เป็นสัญญาณของ Tennis Elbow หรือภาวะเอ็นข้อศอกด้านนอกบาดเจ็บจากการใช้งานซ้ำ บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักว่า Tennis Elbow คืออะไร สาเหตุเกิดจากอะไร มีอาการอย่างไร วิธีดูแลตนเองเบื้องต้น รวมถึงแนวทางการรักษาทั้งในทางการแพทย์และการแพทย์แผนจีน เพื่อช่วยให้คุณเข้าใจและเลือกวิธีดูแลที่เหมาะสม โดย IMI Clinic นำศาสตร์การแพทย์แผนจีนมาประยุกต์ใช้ พร้อมออกแบบแผนการรักษาให้เหมาะกับลักษณะอาการของแต่ละบุคคล

Tennis Elbow คืออะไร?

Tennis Elbow หรือ ภาวะเอ็นข้อศอกด้านนอกบาดเจ็บจากการใช้งานซ้ำ (Lateral Epicondylitis) เป็นภาวะที่เกิดจากการใช้งานกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นบริเวณข้อศอกและข้อมือซ้ำๆ จนเส้นเอ็นเกิดการบาดเจ็บสะสม ส่งผลให้เกิดอาการปวดบริเวณปุ่มกระดูกด้านนอกของข้อศอก โดยเฉพาะเวลายกของ กำมือ บิดข้อมือ หรือเหยียดข้อมือ แม้ชื่อโรคจะมีคำว่า “Tennis” แต่คนส่วนใหญ่ที่มีภาวะนี้ไม่ได้เป็นนักกีฬา ภาวะดังกล่าวพบได้บ่อยในคนทำงานออฟฟิศ แม่บ้าน ช่าง หรือผู้ที่ต้องใช้มือ ข้อมือ และแขนในท่าเดิมเป็นเวลานาน จึงอาจมีอาการ ปวดข้อศอก เจ็บข้อศอกจี๊ด หรือกำมือและหยิบจับสิ่งของได้ไม่ถนัด หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาการอาจเรื้อรังและส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้

อินโฟกราฟิกอธิบาย Tennis Elbow หรือเอ็นข้อศอกด้านนอกอักเสบ กลุ่มเสี่ยง และอาการที่พบบ่อย

สาเหตุการเกิด Tennis Elbow

Tennis Elbow มักไม่ได้เกิดจากการบาดเจ็บรุนแรงในครั้งเดียว แต่เกิดจากการใช้งานกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นที่ใช้ในการเหยียดข้อมือและนิ้วมือซ้ำๆ จนเส้นเอ็นเกิดการบาดเจ็บสะสมและฟื้นตัวไม่ทัน โดยปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงของการเกิดภาวะนี้ ได้แก่

ใช้งานแขนและข้อมือซ้ำๆ

การทำกิจกรรมที่ต้องเหยียดข้อมือ บิดข้อมือ หรือใช้แขนในลักษณะเดิมอย่างต่อเนื่อง เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด เช่น การพิมพ์คอมพิวเตอร์ การใช้เมาส์ การทาสี หรือการยกของเป็นเวลานาน ทำให้เส้นเอ็นที่เกาะบริเวณด้านนอกของข้อศอกรับแรงดึงซ้ำๆ จนเกิดการบาดเจ็บสะสม

เล่นกีฬาที่ใช้แขนอย่างต่อเนื่อง

การเล่นกีฬาที่ต้องใช้การเหยียดข้อมือและออกแรงจับอุปกรณ์ซ้ำๆ เช่น เทนนิส แบดมินตัน พิกเคิลบอล หรือการยกเวท อาจเพิ่มแรงกดและแรงดึงต่อเส้นเอ็นบริเวณข้อศอก โดยเฉพาะหากใช้เทคนิคที่ไม่เหมาะสม หจับอุปกรณ์ไม่เหมาะกับสรีระ หรือฝึกซ้อมหนักโดยไม่ได้พักอย่างเพียงพอ

อายุที่เพิ่มขึ้นและการเสื่อมของเส้นเอ็น

เมื่ออายุมากขึ้น ความยืดหยุ่นและความแข็งแรงของเส้นเอ็นจะลดลงตามธรรมชาติ ทำให้เส้นเอ็นทนต่อแรงดึงได้น้อยลง และมีโอกาสเกิดอาการ เจ็บข้อศอกจี๊ด หรือบาดเจ็บจากการใช้งานซ้ำได้ง่ายขึ้น ภาวะนี้พบได้บ่อยในผู้ที่มีอายุประมาณ 30–50 ปี

ลักษณะของอาการ Tennis Elbow

หากกำลังมีอาการปวดข้อศอก และสงสัยว่าอาจเป็น Tennis Elbow สามารถสังเกตได้จากอาการต่อไปนี้

อินโฟกราฟิกลักษณะอาการ Tennis Elbow ปวดข้อศอกด้านนอก ปวดร้าวลงแขน และแรงกำมือลดลง

ปวดข้อศอกด้านนอก

อาการที่พบบ่อยที่สุดคือ ปวดบริเวณปุ่มกระดูกด้านนอกของข้อศอก โดยเฉพาะเมื่อกดบริเวณเมื่อกดบริเวณดังกล่าว อาจรู้สึกเจ็บ หรือมีอาการเจ็บข้อศอกจี๊ด อาการมักเริ่มทีละน้อยและค่อยๆ รุนแรงขึ้นหากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม

อาการปวดร้าวลงแขน

บางรายอาจมีอาการปวดร้าวจากข้อศอกลงมายังแขนท่อนล่างจนถึงข้อมืด และอาจรู้สึกปวดบริเวณหลังมือ ทำให้กิจกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การถือของ การพิมพ์คอมพิวเตอร์ หรือการทำงานบ้าน ทำได้ลำบากขึ้น

แรงกำมือลดลง หยิบจับสิ่งของไม่ถนัด

เมื่อเส้นเอ็นได้รับการบาดเจ็บ อาจทำให้แรงกำมือลดลง รู้สึกอ่อนแรง หรือมีอาการปวดมากขึ้นเมื่อต้องใช้แรงบิด เช่น การเปิดฝาขวด หมุนลูกบิดประตู บิดผ้า หรือยกกระทะ ส่งผลให้หยิบจับสิ่งของได้ไม่ถนัดเหมือนเดิม

อาการปวดมากขึ้นเมื่อใช้งานแขนหรือข้อมือ

อาการมักกำเริบเมื่อทำกิจกรรมที่ต้องกำมือ เหยียดหรือบิดข้อมือ เช่น การยกแก้วน้ำ เปิดฝาขวด การพิมพ์คอมพิวเตอร์ การใช้เมาส์ การเล่นกีฬา หรือการยกของหนัก และมักบรรเทาลงเมื่อได้พักการใช้งาน แต่หากยังฝืนใช้งานต่อเนื่อง อาการอาจเรื้อรังและใช้เวลาฟื้นตัวนานขึ้น

Tennis Elbow ในมุมมองของแพทย์แผนจีน

ในศาสตร์การแพทย์แผนจีน Tennis Elbow จัดอยู่ในกลุ่ม อาการปวดจากการอุดกั้นของเส้นลมปราณ (痹证) และสัมพันธ์กับการบาดเจ็บของเส้นเอ็นจากการใช้งานซ้ำๆ เมื่อกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นทำงานหนักเป็นเวลานาน ชี่และเลือดจะไหลเวียนไม่สะดวก เกิดภาวะชี่ติดขัดและเลือดคั่ง ส่งผลให้เกิดอาการปวด กดเจ็บ และเคลื่อนไหวข้อศอกได้ไม่สะดวก นอกจากนี้ ในบางรายอาจมีปัจจัยก่อโรคจากภายนอก เช่น ลม ความเย็น และความชื้น เข้ามาอุดกั้นเส้นลมปราณ ทำให้การไหลเวียนของชี่และเลือดยิ่งติดขัด ส่งผลให้อาการปวดข้อศอกรุนแรงขึ้นหรือฟื้นตัวได้ช้าลง

Tennis Elbow วิธีรักษาในแพทย์แผนจีน

การรักษาตามหลักการแพทย์แผนจีนมุ่งเน้นการฟื้นฟูสมดุลของร่างกาย โดยกระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือด คลายการอุดกั้นของเส้นลมปราณ เพื่อบรรเทาอาการปวด ลดความตึงของกล้ามเนื้อ ส่งเสริมการฟื้นตัวของเส้นเอ็น และช่วยให้ข้อศอกกลับมาเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น แพทย์จะประเมินลักษณะอาการของแต่ละบุคคล เพื่อวางแผนการรักษาให้เหมาะกับภาวะของแต่ละคน ซึ่งอาจประกอบด้วยแนวทางดังต่อไปนี้

การฝังเข็ม

การฝังเข็มเป็นหนึ่งในแนวทางการรักษาที่นิยมใช้สำหรับผู้ที่มีอาการ Tennis Elbow โดยแพทย์จะเลือกจุดฝังเข็มตามลักษณะอาการของแต่ละบุคคล เพื่อบรรเทาอาการปวด คลายความตึงของกล้ามเนื้อ กระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือด และส่งเสริมการฟื้นตัวของเส้นเอ็นและเนื้อเยื่อบริเวณข้อศอก

การรมยา

การรมยาช่วยขับความเย็นและความชื้น กระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือด บรรเทาอาการปวด และส่งเสริมการฟื้นตัวของเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการจากภาวะเย็น หรือมีอาการเรื้อรังตามการประเมินของแพทย์แผนจีน

การนวดจีนทุยหนา

การนวดจีนทุยหนาใช้เทคนิคเฉพาะในการคลึง กด และยืดกล้ามเนื้อบริเวณข้อศอกและแขน เหมาะสำหรับผู้ที่อยู่ในระยะฟื้นตัว ช่วยคลายความตึงของกล้ามเนื้อ กระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือด บรรเทาอาการปวด เพิ่มความยืดหยุ่นของเส้นเอ็นและข้อต่อ และส่งเสริมให้ข้อศอกกลับมาเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น

การใช้ยาสมุนไพรจีน

ยาสมุนไพรจีนอาจใช้ร่วมกับการรักษาวิธีอื่น โดยมีทั้งรูปแบบยารับประทานและยาทาภายนอก แพทย์จะเลือกตำรับยาให้เหมาะกับลักษณะอาการของแต่ละบุคคล โดยยาทาภายนอก เช่น ยาพอกสมุนไพร อาจช่วยบรรเทาอาการปวดและลดความตึงบริเวณข้อศอก ส่วนยารับประทานช่วยปรับสมดุลของร่างกาย กระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือด และส่งเสริมการฟื้นตัวของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นตามหลักการแพทย์แผนจีน

Tennis Elbow สามารถหายเองได้ไหม?

Tennis Elbow สามารถดีขึ้นได้เองในบางราย โดยเฉพาะเมื่ออาการยังไม่รุนแรงและได้รับการดูแลตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เช่น ลดหรือหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่กระตุ้นอาการ ปรับพฤติกรรมการใช้งานแขน และให้เวลาเส้นเอ็นได้ฟื้นตัว อย่างไรก็ตาม การฟื้นตัวอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์จนถึงหลายเดือน

หากยังคงใช้งานแขนในลักษณะเดิมหรือปล่อยอาการไว้โดยไม่ได้รับการดูแล อาการปวดอาจเรื้อรังและส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การทำกายภาพบำบัด การฝึกบริหารกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น รวมถึงการรักษาด้วยการแพทย์แผนจีน ล้วนเป็นแนวทางที่อาจช่วยบรรเทาอาการปวด ส่งเสริมการฟื้นตัวของเส้นเอ็น และช่วยให้กลับมาใช้งานข้อศอกได้ดีขึ้น

วิธีป้องกัน Tennis Elbow

แม้จะไม่สามารถป้องกัน Tennis Elbow ได้ทั้งหมด แต่การปรับพฤติกรรมการใช้งานแขนและข้อมืออย่างเหมาะสม สามารถช่วยลดความเสี่ยงของการบาดเจ็บสะสมที่เส้นเอ็นและลดโอกาสเกิดอาการปวดข้อศอกได้

อินโฟกราฟิกวิธีป้องกัน Tennis Elbow ยืดเหยียดกล้ามเนื้อ เลือกอุปกรณ์กีฬา และปรับท่าการทำงาน
  • ยืดเหยียดกล้ามเนื้อแขนและข้อมือ ก่อนและหลังทำกิจกรรมที่ต้องใช้แขนเป็นเวลานาน
  • หลีกเลี่ยงการใช้งานแขนและข้อมือซ้ำๆ ติดต่อกันเป็นเวลานาน และพักเป็นระยะเมื่อทำงานต่อเนื่อง
  • ใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสมกับสรีระ เช่น เมาส์ คีย์บอร์ด หรืออุปกรณ์กีฬา เพื่อช่วยลดแรงกดที่ข้อศอกและข้อมือ
  • ฝึกเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแขนและข้อมือ เพื่อเพิ่มความทนทานของเส้นเอ็นและลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ
  • ปรับท่าทางการทำงานและการเล่นกีฬาให้ถูกต้อง เพื่อลดแรงกดและแรงบิดที่ข้อศอก
  • หากเริ่มมีอาการปวดข้อศอก ควรลดหรือหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่กระตุ้นอาการ และไม่ฝืนใช้งานแขนต่อเนื่อง
  • หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 2–4 สัปดาห์ หรือเริ่มรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการประเมินและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

ข้อควรรู้ในการดูแลข้อศอกเมื่อมีอาการ Tennis Elbow

ข้อมูลอ้างอิงจาก Mayo Clinic แนะนำว่า การดูแลตนเองควบคู่กับการปรับพฤติกรรมการใช้งานแขน มีบทบาทสำคัญในการบรรเทาอาการ ส่งเสริมการฟื้นตัวของเส้นเอ็น และลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ โดยมีคำแนะนำดังนี้

  • ประคบเย็นบริเวณข้อศอกครั้งละ 15–20 นาที ในช่วงที่เริ่มมีอาการหรือหลังใช้งานหนัก เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวด
  • ลดหรือหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้อาการกำเริบ เช่น การยกของหนัก การบิดข้อมือ หรือการใช้งานแขนซ้ำๆ เป็นเวลานาน เพื่อให้เส้นเอ็นมีเวลาฟื้นตัว
  • ฝึกบริหารกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นอย่างสม่ำเสมอ ตามคำแนะนำของแพทย์หรือนักกายภาพบำบัด เพื่อเพิ่มความแข็งแรงและลดโอกาสเกิดอาการซ้ำ
  • ปรับท่าทางการทำงานและเลือกใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสม เพื่อช่วยลดแรงที่กระทำต่อข้อศอกและเส้นเอ็น
  • ในบางกรณี แพทย์อาจแนะนำให้ใช้สายรัดข้อศอก (Counterforce Brace) ระหว่างทำกิจกรรม เพื่อช่วยลดแรงดึงที่เส้นเอ็นและบรรเทาอาการ
  • หากอาการไม่ดีขึ้นหลังการดูแลตนเอง หรือมีอาการปวดรุนแรง อ่อนแรง หรืออาการรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

หากต้องการรักษา Tennis Elbow ทำไมต้องมาที่คลินิก IMI Clinic!

การรักษา Tennis Elbow ให้ได้ผล ไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการบรรเทาอาการปวดเท่านั้น แต่ยังควรประเมินสาเหตุและปัจจัยที่ทำให้เกิดอาการ เพื่อวางแผนการรักษาให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล ที่ IMI Clinic แพทย์แผนจีนจะประเมินอาการตามหลักการแพทย์แผนจีน พร้อมเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสม เช่น การฝังเข็ม การรมยา การนวดจีนทุยหนา และการใช้ยาสมุนไพรจีน เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวด ลดความตึงของกล้ามเนื้อ ส่งเสริมการฟื้นตัวของเส้นเอ็น และช่วยให้ข้อศอกกลับมาเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น หากคุณกำลังมองหาแนวทางดูแล Tennis Elbow ที่เหมาะกับอาการของคุณ สามารถ คลิกดูบริการของเรา เพื่อศึกษารายละเอียดเพิ่มเติม หรือนัดหมายเข้ารับคำปรึกษากับแพทย์แผนจีนของ IMI Clinic ได้

สรุป

Tennis Elbow เป็นภาวะที่เกิดจากการใช้งานกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นบริเวณข้อศอกซ้ำๆ จนเกิดการบาดเจ็บสะสม ส่งผลให้มีอาการปวดข้อศอก เจ็บข้อศอกจี๊ด กำมือไม่ถนัด หรือใช้งานแขนได้ไม่เต็มที่ หากได้รับการดูแลตั้งแต่ระยะเริ่มต้น พร้อมปรับพฤติกรรมการใช้งานแขนอย่างเหมาะสม จะช่วยลดโอกาสเกิดอาการเรื้อรังและส่งเสริมการฟื้นตัวได้ดีขึ้น หากอาการไม่ดีขึ้นหลังการดูแลตนเอง หรือรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสม ที่ IMI Clinic เราพร้อมดูแลด้วยศาสตร์การแพทย์แผนจีน โดยออกแบบแผนการรักษาให้เหมาะกับลักษณะอาการของแต่ละบุคคล เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวด ลดความตึงของกล้ามเนื้อ และส่งเสริมการฟื้นตัวของเส้นเอ็น

คำถามที่พบบ่อย

คนไม่ได้เล่นกีฬาเป็น Tennis Elbow ได้หรือไม่?

ได้ ภาวะนี้พบได้บ่อยในผู้ที่ต้องใช้งานแขนและข้อมือซ้ำ ๆ เช่น คนทำงานออฟฟิศ แม่บ้าน ช่าง หรือผู้ที่ทำงานที่ต้องกำมือและบิดข้อมือเป็นประจำ

ควรประคบร้อนหรือประคบเย็นเมื่อปวดข้อศอก?

หากเพิ่งเริ่มมีอาการหรือมีอาการปวดหลังใช้งานหนัก แนะนำให้ ประคบเย็น ครั้งละ 15–20 นาที เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวด ส่วนการประคบร้อนอาจเหมาะในกรณีที่มีอาการตึงของกล้ามเนื้อหรืออยู่ในระยะฟื้นตัว ทั้งนี้ควรเลือกวิธีที่เหมาะสมตามลักษณะอาการ

การฝังเข็มเจ็บมากไหม?

การฝังเข็มใช้เข็มขนาดเล็กมาก ผู้รับบริการส่วนใหญ่จะรู้สึกเพียงตึง หน่วง ชา หรืออุ่นเล็กน้อยบริเวณจุดฝังเข็ม ซึ่งเป็นความรู้สึกที่พบได้ตามปกติและมักหายไปภายในระยะเวลาไม่นาน

ต้องพักนานแค่ไหนถึงจะฟื้นตัว?

ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและการดูแลรักษา หากได้รับการรักษาและปรับพฤติกรรมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น อาการอาจดีขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์ แต่หากปล่อยไว้จนเรื้อรัง อาจใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะฟื้นตัว

สามารถซื้อสายรัดข้อศอกมาใส่เองได้เลยหรือไม่?

สามารถใช้สายรัดข้อศอก (Counterforce Brace) เพื่อช่วยบรรเทาอาการระหว่างทำกิจกรรมได้ในเบื้องต้น แต่ควรเลือกขนาดและตำแหน่งการสวมใส่ให้เหมาะสม และหากอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการประเมินและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

เรียบเรียงโดย

แพทย์จีนวริศรา หิมะ (หมอนีนี่)

แพทย์จีนประจำ IMI Clinic

วริศรา

แพทย์ผู้เขียนบทความ

วริศรา หิมะ
แพทย์แผนจีน

รีวิวจากผู้เข้ารับบริการของแพทย์ท่านนี้

Contact Us
สาขาหลักสี่
สาขา เพชรเกษม
สาขา ภูเก็ต
ทีมแพทย์ IMI Clinic ติดต่อนัดหมาย LINE @imiwellness