ชามือตอนกลางคืน อาการมือชาเกิดจากอะไร? สาเหตุและวิธีรักษา

อินโฟกราฟิกชามือตอนกลางคืน Nighttime Hand Numbness โดยแพทย์จีนวริศรา หิมะ IMI Clinic
ชามือตอนกลางคืน อาการมือชาเกิดจากอะไร? สาเหตุและวิธีรักษา
Page 4
สารบัญ

อาการชามือตอนกลางคืน ชาปลายนิ้ว หรือรู้สึกเสียวซ่าจนต้องตื่นขึ้นมากลางดึก เป็นอาการที่พบได้จากหลายสาเหตุ หลายคนจึงสงสัยว่า มือชาเกิดจากอะไร และ อาการชาปลายนิ้วเกิดจากอะไร บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจสาเหตุของอาการชามือตอนกลางคืน ลักษณะอาการที่ควรสังเกต วิธีดูแลเบื้องต้นรวมถึงแนวทางการรักษาและการดูแลตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน

ชามือตอนกลางคืน คืออะไร?

ชามือตอนกลางคืน คืออาการที่รู้สึกชา เสียวซ่า เหมือนเข็มทิ่ม หรือความรู้สึกบริเวณมือและนิ้วมือลดลงขณะนอนหลับ บางคนอาจมีอาการปวดแสบปวดร้อนร่วมด้วยจนต้องตื่นขึ้นมากลางดึกหรือสะบัดมือเพื่อให้อาการดีขึ้น อาการดังกล่าวสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ท่านอนที่กดทับเส้นประสาท ภาวะพังผืดกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อมือ เส้นประสาทบริเวณข้อศอกถูกกดทับ ปัญหาจากกระดูกคอ หรือโรคบางชนิดที่ส่งผลต่อเส้นประสาทส่วนปลาย ดังนั้นตำแหน่งของนิ้วที่ชา ลักษณะอาการ และอาการอื่นที่เกิดร่วมกันจึงเป็นข้อมูลสำคัญที่ช่วยประเมินว่ามือชาเกิดจากอะไร

อินโฟกราฟิกชามือตอนกลางคืน คืออะไร พร้อมสาเหตุที่พบบ่อย เช่น พังผืดกดทับเส้นประสาทข้อมือ และหมอนรองกระดูกคอ

สาเหตุการเกิดอาการชามือตอนกลางคืน

หลายคนสงสัยว่า มือชาตอนกลางคืนเกิดจากอะไร อาการดังกล่าวสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่การกดทับเส้นประสาทในบางตำแหน่ง ไปจนถึงโรคหรือภาวะที่ส่งผลต่อระบบประสาท การสังเกตตำแหน่งที่ชา ลักษณะอาการ และอาการที่เกิดร่วมกัน จึงเป็นข้อมูลสำคัญในการประเมินสาเหตุและเลือกแนวทางการดูแลที่เหมาะสม

พังผืดกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อมือ (Carpal Tunnel Syndrome)

ภาวะพังผืดกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อมือ หรือ Carpal Tunnel Syndrome (CTS) เป็นสาเหตุหนึ่งที่พบบ่อยของอาการชามือตอนกลางคืน เกิดจากเส้นประสาทมีเดียน (Median nerve) ถูกกดทับบริเวณอุโมงค์ข้อมือ ทำให้มีอาการปวด ชา เสียวซ่า หรือรู้สึกคล้ายไฟช็อตบริเวณนิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลาง และบางส่วนของนิ้วนาง โดยมักไม่ชาที่นิ้วก้อย อาการมักเด่นชัดในเวลากลางคืนหรือหลังตื่นนอน และบางรายรู้สึกดีขึ้นหลังสะบัดหรือขยับมือ อาการอาจสัมพันธ์กับการใช้งานมือและข้อมือซ้ำ ๆ และพบได้มากขึ้นในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงบางประการ เช่น การตั้งครรภ์ โรคเบาหวาน หรือโรคข้ออักเสบบางชนิด

ภาวะเส้นประสาทข้อศอกถูกกดทับ (Cubital Tunnel Syndrome)

ภาวะเส้นประสาทอัลนาร์ถูกกดทับบริเวณข้อศอก หรือ Cubital Tunnel Syndrome เกิดจากเส้นประสาทอัลนาร์ (Ulnar nerve) ถูกกดทับหรือระคายเคืองบริเวณด้านในของข้อศอก ทำให้มีอาการชา เสียวซ่า หรือปวดบริเวณนิ้วก้อยและด้านนิ้วก้อยของนิ้วนาง หากเป็นมากอาจมีอาการมืออ่อนแรงหรือหยิบจับสิ่งของได้ไม่ถนัด อาการมักชัดขึ้นเมื่องอข้อศอกเป็นเวลานาน เช่น ขณะนอนหลับ ถือโทรศัพท์ หรือเท้าข้อศอกกับโต๊ะเป็นประจำ

การกดทับเส้นประสาทจากท่านอน

การนอนทับแขนหรือนอนในท่าที่งอข้อมือหรือข้อศอกเป็นเวลานาน ทำให้เส้นประสาทบริเวณแขน ข้อมือ หรือข้อศอกถูกกดทับ จนเกิดอาการชา เสียวซ่า หรือรู้สึกเหมือนเข็มทิ่มบริเวณมือและปลายนิ้ว อาการมักเกิดระหว่างนอนหลับหรือหลังตื่นนอน และค่อย ๆ ทุเลาลงเมื่อเปลี่ยนท่า ขยับแขน หรือขยับมือ โดยพบได้ในผู้ที่ชอบนอนทับแขน งอข้อศอก หรือพาดแขนในท่าเดิมเป็นเวลานาน

ภาวะรากประสาทบริเวณคอถูกกดทับ (Cervical Radiculopathy)

ภาวะรากประสาทบริเวณคอถูกกดทับ (Cervical Radiculopathy) เกิดจากรากประสาทบริเวณกระดูกคอถูกกดทับหรือระคายเคือง ซึ่งอาจเกิดจากหมอนรองกระดูกคอเคลื่อนหรือความเสื่อมของกระดูกคอ โดยมักมีอาการปวดบริเวณคอ บ่า หรือไหล่ และอาจปวดร้าวลงมาตามแขนจนถึงมือหรือปลายนิ้ว ร่วมกับอาการชา เสียวซ่า หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง ในบางรายอาการปวดหรือชาอาจรบกวนในช่วงกลางคืน หรือสัมพันธ์กับท่านอนและท่าทางของคอ ทำให้ตื่นขึ้นมาพร้อมอาการปวดหรือชามือได้

โรคเส้นประสาทส่วนปลาย (Peripheral Neuropathy)

ภาวะ Peripheral Neuropathy เกิดจากเส้นประสาทส่วนปลายได้รับความเสียหายหรือทำงานผิดปกติ ทำให้มีอาการชา เสียวซ่า แสบร้อน หรือปวดคล้ายเข็มทิ่มบริเวณมือและเท้า ในภาวะเส้นประสาทส่วนปลายผิดปกติบางชนิด อาการมักเริ่มบริเวณปลายเท้าและค่อย ๆ ลามขึ้นมา ก่อนเกิดอาการที่มือในระยะต่อมา ลักษณะอาการแตกต่างกันได้ตามสาเหตุและเส้นประสาทที่ได้รับผลกระทบ โดยบางรายอาจมีอาการปวดหรือความรู้สึกผิดปกติรบกวนมากขึ้นในช่วงกลางคืน สาเหตุที่พบได้ เช่น โรคเบาหวาน การขาดวิตามิน B12 โรคบางชนิด หรือยาบางประเภท

แม้ตำแหน่งที่ชาและลักษณะอาการจะช่วยบอกสาเหตุเบื้องต้นได้ แต่ไม่สามารถใช้วินิจฉัยโรคได้เพียงอย่างเดียว หากมีอาการมือชาเป็นประจำ อาการรุนแรงขึ้น หรือมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุที่แน่ชัด

ลักษณะของอาการชามือตอนกลางคืน

อาการชามือตอนกลางคืนของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของเส้นประสาทและสาเหตุที่เกี่ยวข้อง การสังเกตว่าชาบริเวณใด มีความรู้สึกอย่างไร และเกิดขึ้นในช่วงเวลาใด สามารถช่วยเป็นข้อมูลเบื้องต้นในการประเมินสาเหตุของอาการมือชาได้

ตำแหน่งของมือและนิ้วที่ชา

อาการชาอาจเกิดเฉพาะบางนิ้ว บริเวณฝ่ามือ หลังมือ หรืออาจลามขึ้นมาตามแขน โดยตำแหน่งที่ชาอาจแตกต่างกันตามเส้นประสาทที่ได้รับผลกระทบ เช่น หากชาบริเวณนิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลาง และบางส่วนของนิ้วนาง อาจสัมพันธ์กับเส้นประสาทมีเดียน (Median nerve) ขณะที่อาการชาบริเวณนิ้วก้อยและด้านนิ้วก้อยของนิ้วนางอาจสัมพันธ์กับเส้นประสาทอัลนาร์ (Ulnar nerve) อย่างไรก็ตาม ตำแหน่งที่ชาเพียงอย่างเดียวไม่สามารถใช้วินิจฉัยโรคได้

อินโฟกราฟิกตำแหน่งมือและนิ้วที่ชา เมื่อเส้นประสาทมีเดียนหรืออัลนาร์ถูกกดทับ

ลักษณะความรู้สึกที่เกิดขึ้น

นอกจากอาการชาแล้ว บางรายอาจรู้สึกเสียวซ่า เหมือนเข็มทิ่ม แสบร้อน หรือคล้ายไฟช็อตบริเวณมือและปลายนิ้ว หากมีอาการมากขึ้น อาจรู้สึกมืออ่อนแรง กำมือไม่ถนัด หรือหยิบจับสิ่งของได้ลำบาก ซึ่งลักษณะอาการจะแตกต่างกันตามสาเหตุและเส้นประสาทที่ได้รับผลกระทบ

ช่วงเวลาที่เกิดอาการ

อาการมือชาอาจเกิดขึ้นระหว่างนอนหลับจนทำให้ตื่นขึ้นมากลางดึก หรือรู้สึกชาหลังตื่นนอนในตอนเช้า บางรายมีอาการสัมพันธ์กับท่านอน เช่น นอนทับแขน งอข้อมือ หรืองอข้อศอกเป็นเวลานาน ขณะที่บางรายอาจมีอาการทั้งในช่วงกลางวันและกลางคืน

อาการหลังเปลี่ยนท่าหรือขยับมือ

อาการชาที่สัมพันธ์กับการกดทับเส้นประสาทในบางกรณีอาจค่อย ๆ ทุเลาลงหลังเปลี่ยนท่านอน ขยับแขน หรือขยับมือ เช่น ผู้ที่มี Carpal Tunnel Syndrome บางรายอาจรู้สึกว่าอาการดีขึ้นหลังสะบัดมือ อย่างไรก็ตาม หากอาการไม่ทุเลา เกิดบ่อยขึ้น หรือมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุ

การรักษาอาการชามือตอนกลางคืนในแพทย์แผนจีน

ในมุมมองของศาสตร์การแพทย์แผนจีน อาการมือชาสามารถเกิดได้จากความผิดปกติหลายกลุ่มอาการ เช่น ภาวะชี่และเลือดพร่อง ทำให้แขนและมือไม่ได้รับการหล่อเลี้ยงอย่างเพียงพอ หรือภาวะชี่และเลือดไหลเวียนติดขัด รวมถึงปัจจัยก่อโรค เช่น ลม ความเย็น ความชื้น และเสมหะ ที่ขัดขวางการไหลเวียนภายในเส้นลมปราณจนเกิดอาการชาได้ แพทย์จีนจึงพิจารณาลักษณะอาการ ตำแหน่งที่ชา และอาการอื่นที่เกิดร่วมกัน รวมถึงการตรวจลิ้นและชีพจร เพื่อวินิจฉัยจำแนกกลุ่มอาการและประเมินความไม่สมดุลตามหลักการแพทย์แผนจีน ก่อนวางแผนการรักษาให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

การฝังเข็ม

การฝังเข็มเป็นหนึ่งในวิธีที่แพทย์จีนใช้ในการรักษาและบรรเทาอาการมือชา การฝังเข็มมีส่วนช่วยส่งเสริมการไหลเวียนของชี่และเลือด บรรเทาอาการชา ปวด หรือเสียวซ่าบริเวณมือและปลายนิ้ว โดยแพทย์จีนจะเลือกจุดฝังเข็มตามตำแหน่งอาการและผลการวินิจฉัยของแต่ละบุคคล

การนวดทุยหนา

ในผู้ที่มีอาการมือชาร่วมกับอาการปวดหรือตึงบริเวณคอ บ่า ไหล่ แขน หรือข้อมือ แพทย์จีนอาจพิจารณาการนวดทุยหนา เพื่อช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อและลดความตึงบริเวณที่เกี่ยวข้อง

การใช้สมุนไพรจีน

ในบางราย แพทย์จีนอาจพิจารณาใช้ยาสมุนไพรจีนร่วมกับการรักษาอื่น โดยเลือกตำรับยาตามการวินิจฉัยจำแนกกลุ่มอาการ เช่น ภาวะชี่และเลือดพร่อง ชี่และเลือดไหลเวียนติดขัด หรือปัจจัยก่อโรคตามหลักการแพทย์แผนจีน เพื่อปรับสมดุลให้เหมาะสมกับภาวะของแต่ละบุคคล

การปรับพฤติกรรมและท่าทาง

นอกจากการรักษาแล้ว แพทย์จีนอาจให้คำแนะนำในการปรับพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับอาการ เช่น หลีกเลี่ยงการนอนทับแขน การงอข้อมือหรือข้อศอกค้างเป็นเวลานาน รวมถึงพักการใช้งานมือและข้อมือจากกิจกรรมที่กระตุ้นอาการ เพื่อช่วยลดปัจจัยที่อาจทำให้อาการมือชาเกิดขึ้นหรือรุนแรงขึ้น

อาการชามือตอนกลางคืนแบบไหนอันตราย?

หากมีอาการชาเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน โดยเฉพาะ ชาครึ่งซีกของร่างกายร่วมกับหน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด แขนหรือขาอ่อนแรง เดินเซ หรือการทรงตัวผิดปกติ ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที เนื่องจากอาจเป็นสัญญาณของโรคหลอดเลือดสมอง ส่วนผู้ที่มีอาการมือชาเป็นต่อเนื่องหรือรุนแรงขึ้น ร่วมกับ มืออ่อนแรง หยิบจับสิ่งของหลุดมือ กล้ามเนื้อมือลีบ หรือมีอาการปวดคอร้าวลงแขนร่วมกับอาการชา ควรพบแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุและรับการรักษาที่เหมาะสม

วิธีดูแลและป้องกันอาการชามือตอนกลางคืน

การปรับท่าทางและพฤติกรรมในชีวิตประจำวันอาจช่วยลดการกดทับเส้นประสาทและบรรเทาอาการมือชาในบางสาเหตุได้ โดยเฉพาะอาการที่สัมพันธ์กับท่านอนหรือการกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อมือและข้อศอก

อินโฟกราฟิกวิธีดูแลและป้องกันอาการชามือตอนกลางคืน ปรับท่านอน พักการใช้งานมือ และออกกำลังกาย
  • ปรับท่านอนให้เหมาะสม: หลีกเลี่ยงการนอนทับแขน หรือนอนในท่าที่งอข้อมือและข้อศอกเป็นเวลานาน เพราะอาจเพิ่มแรงกดต่อเส้นประสาทและกระตุ้นให้เกิดอาการชามือในช่วงกลางคืน
  • พักการใช้งานมือและข้อมือเป็นระยะ: หากต้องทำกิจกรรมที่ใช้มือหรือออกแรงซ้ำ ๆ ควรพักเป็นช่วง ๆ และหลีกเลี่ยงท่าทางที่กระตุ้นให้อาการชาเพิ่มขึ้น
  • หลีกเลี่ยงการกดบริเวณข้อศอกเป็นเวลานาน: โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการชาบริเวณนิ้วก้อยและนิ้วนาง ควรหลีกเลี่ยงการเท้าข้อศอกกับโต๊ะหรือที่พักแขน รวมถึงการงอข้อศอกค้างเป็นเวลานาน
  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ: ช่วยส่งเสริมการไหลเวียนของเลือดและลดความตึงของกล้ามเนื้อ ควรเลือกกิจกรรมที่เหมาะสม และหลีกเลี่ยงท่าหรือการออกกำลังกายที่กระตุ้นให้อาการมือชาเพิ่มขึ้น
  • ดูแลโรคประจำตัวที่เกี่ยวข้อง: ผู้ที่มีโรคเบาหวานหรือภาวะอื่นที่ส่งผลต่อเส้นประสาท ควรควบคุมโรคและติดตามการรักษาตามคำแนะนำของแพทย์

หากต้องการรักษาอาการชามือตอนกลางคืน ทำไมต้องมาที่คลินิก IMI Clinic!

หากมีอาการชามือตอนกลางคืนเป็นประจำ หรืออาการชาเริ่มรบกวนการนอนและการใช้ชีวิตประจำวัน สามารถเข้ารับคำปรึกษากับแพทย์จีนที่ IMI Clinic เพื่อประเมินลักษณะอาการ ตำแหน่งที่ชา อาการที่เกิดร่วมกัน รวมถึงตรวจลิ้นและชีพจรตามหลักการแพทย์แผนจีน เพื่อวินิจฉัยจำแนกกลุ่มอาการและวางแผนการดูแลให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล หากไม่แน่ใจว่าอาการมือชาที่เป็นอยู่เกิดจากอะไร สามารถนัดหมายเพื่อรับคำปรึกษาและเลือกแนวทางการดูแลที่เหมาะสมกับอาการได้

สรุป

อาการชามือตอนกลางคืนสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่การกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อมือหรือข้อศอก ท่านอน ปัญหาจากรากประสาทบริเวณคอ ไปจนถึงโรคของเส้นประสาทส่วนปลาย การสังเกตตำแหน่งที่ชา ลักษณะอาการ และอาการที่เกิดร่วมกัน จะช่วยเป็นข้อมูลเบื้องต้นในการประเมินว่า มือชาเกิดจากอะไร หากมีอาการเป็นประจำ รบกวนการนอน หรือมีอาการมืออ่อนแรงร่วมด้วย ควรเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุและรับการดูแลที่เหมาะสม สำหรับแนวทางการดูแลตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน แพทย์จีนอาจพิจารณาการฝังเข็ม การนวดทุยหนา หรือการใช้ยาสมุนไพรจีนตามผลการประเมิน เพื่อช่วยบรรเทาอาการชา ปวด หรือเสียวซ่า และดูแลความไม่สมดุลตามหลักการแพทย์แผนจีน ผู้ที่สนใจสามารถปรึกษาแพทย์จีนที่ IMI Clinic เพื่อประเมินอาการและวางแผนการรักษาให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

คำถามที่พบบ่อย

มือชาตอนกลางคืนเกิดจากอะไรเป็นส่วนใหญ่?

หนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยคือ Carpal Tunnel Syndrome (CTS) หรือภาวะเส้นประสาทมีเดียนถูกกดทับบริเวณข้อมือ ซึ่งมักมีอาการชา เสียวซ่า หรือปวดบริเวณนิ้วโป้ง นิ้วชี้ และนิ้วกลาง โดยอาการอาจเด่นขึ้นในเวลากลางคืน โดยเฉพาะเมื่อนอนในท่างอข้อมือ นอกจากนี้ อาการมือชายังสามารถเกิดจากการกดทับเส้นประสาทบริเวณอื่น ปัญหาจากรากประสาทบริเวณคอ หรือโรคของเส้นประสาทส่วนปลายได้เช่นกัน

อาการมือชาแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์ทันที?

หากมีอาการมือชาหรือชาครึ่งซีกเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน ร่วมกับ หน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด แขนหรือขาอ่อนแรง เดินเซ หรือการทรงตัวผิดปกติ ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที เนื่องจากอาจเป็นสัญญาณของโรคหลอดเลือดสมอง ส่วนผู้ที่มีอาการมือชาเป็นต่อเนื่อง ร่วมกับมืออ่อนแรง หยิบจับสิ่งของหลุดมือ หรือกล้ามเนื้อมือลีบ ควรพบแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุโดยเร็ว

มีวิธีดูแลและบรรเทาอาการชามือตอนกลางคืนเบื้องต้นอย่างไร?

เบื้องต้นสามารถปรับท่านอน หลีกเลี่ยงการนอนทับแขน การงอข้อมือหรือข้อศอกค้างเป็นเวลานาน รวมถึงพักการใช้งานมือและข้อมือจากกิจกรรมที่กระตุ้นอาการ หากอาการไม่ดีขึ้น เกิดขึ้นบ่อย หรือมีอาการมืออ่อนแรงร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุและรับการรักษาที่เหมาะสม

การฝังเข็มช่วยรักษาอาการชามือตอนกลางคืนได้จริงหรือไม่?

การฝังเข็มเป็นหนึ่งในแนวทางที่แพทย์จีนใช้ในการดูแลรักษาอาการมือชา โดยสามารถช่วยบรรเทาอาการชา เสียวซ่า และอาการปวดที่เกิดร่วมกันได้ ทั้งนี้ ผลการรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของอาการ เนื่องจากอาการชามือตอนกลางคืนสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ จึงควรได้รับการประเมินเพื่อเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสม

หญิงตั้งครรภ์มีอาการชาปลายนิ้ว เกิดจากอะไร?

อาการชาปลายนิ้วในหญิงตั้งครรภ์สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ โดยหนึ่งในภาวะที่พบได้บ่อยคือ Carpal Tunnel Syndrome (CTS) เนื่องจากในระหว่างตั้งครรภ์ร่างกายอาจมีการคั่งของของเหลวและบวมมากขึ้น ทำให้แรงกดภายในอุโมงค์ข้อมือเพิ่มขึ้นและกดทับเส้นประสาท จึงเกิดอาการชา เสียวซ่า หรือปวดบริเวณมือและปลายนิ้ว โดยอาการอาจเด่นขึ้นในช่วงกลางคืน และมักค่อย ๆ ดีขึ้นหลังคลอดในหลายราย

เรียบเรียงโดย

แพทย์จีนวริศรา หิมะ (หมอนีนี่)

แพทย์จีนประจำ IMI Clinic

วริศรา

แพทย์ผู้เขียนบทความ

วริศรา หิมะ
แพทย์แผนจีน

รีวิวจากผู้เข้ารับบริการของแพทย์ท่านนี้

Contact Us
สาขาหลักสี่
สาขา เพชรเกษม
สาขา ภูเก็ต
ทีมแพทย์ IMI Clinic ติดต่อนัดหมาย LINE @imiwellness